Filipino · Rusaka

Batayan ng Istatistika at Istatistikal na Pagsusuri ng Datos

Ang istatistika ay paraan ng pagbuo ng makatwirang konklusyon mula sa datos. Nagsisimula ang maayos na pagsusuri sa malinaw na tanong, tamang yunit ng pagsusuri, mapagkakatiwalaang sample, at dokumentadong paraan ng pagkolekta. Bago pumili ng formula o software, suriin ang nawawalang halaga, outlier, uri ng variable, at posibleng bias upang hindi maging mas tiyak ang konklusyon kaysa sa ebidensiya.

Descriptive at inferential statistics

Inilalarawan ng descriptive statistics ang nakalap na datos gamit ang bilang, proporsiyon, mean, median, spread, at grap. Gumagamit ang inferential statistics ng sample upang tantiyahin ang mas malawak na populasyon. Magkaiba ang layunin ng dalawa, kaya dapat sabihin kung paglalarawan lamang o generalization ang ginagawa.

Ayusin muna ang tanong at datos

Tukuyin ang outcome, populasyon, panahon, at paghahambing bago magsuri. I-dokumento ang source, sampling method, units, missing values, duplicate records, at transformations. Ang malinis na spreadsheet ay hindi awtomatikong nangangahulugang representatibo o walang bias ang datos.

Pumili ng sukatan na akma sa distribusyon

Ang mean ay sensitibo sa outlier; mas matatag ang median para sa skewed na datos. Isama ang range, interquartile range, o standard deviation upang makita ang pagkalat. Gumamit ng frequency table at visualization upang matukoy ang maling halaga, clustering, at pagbabago sa paglipas ng panahon.

Ipaliwanag ang uncertainty

Iulat ang effect size at confidence interval kasama ng anumang p-value. Hindi pinatutunayan ng statistical significance ang praktikal na halaga o sanhi. Ang causal claim ay nangangailangan ng angkop na disenyo, control, at malinaw na assumptions; ang correlation lamang ay hindi sapat.

Checklist bago ilathala ang resulta

I-verify ang denominator, sample size, units, code o formula, at treatment ng missing data. Subukan kung nagbabago ang konklusyon sa makatwirang alternative assumptions. Ipakita ang limitasyon, huwag magtago ng hindi pabor na resulta, at panatilihin ang reproducible na tala ng bawat hakbang.

Batayan ng Istatistika at Istatistikal na Pagsusuri ng Datos

Ang istatistika ay paraan ng pagbuo ng makatwirang konklusyon mula sa datos. Nagsisimula ang maayos na pagsusuri sa malinaw na tanong, tamang yunit ng